Κοζάνη

Φωτό:

ΕΚΤΑΣΗ: 3.516 τ. χλμ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: 155.324

Ο νομός βρίσκεται στο σταυροδρόμι της Ηπείρου, της Θεσσαλίας και της Κεντρικής Mακεδονίας. Οι ορεινοί όγκοι, τα υψίπεδα, ο Αλιάκμονας και η κοιλάδα του, η πλούσια χλωρίδα και πανίδα, η τεχνητή λίμνη Πολυφύτου, οι παραδοσιακοί οικισμοί, τα παλαιοντολογικά ευρήματα, οι ενδιαφέροντες αρχαιολογικοί χώροι, τα μνημεία των Νεότερων Χρόνων συνθέτουν την εικόνα της περιοχής. Ιδιαίτερα αξιόλογος είναι ο ορυκτός πλούτος του νομού - τα εκτεταμένα κοιτάσματα λιγνίτη στην περιοχή της Πτολεμαΐδας έχουν καταστήσει την τελευταία ένα από τα σημαντικότερα βιομηχανικά κέντρα της χώρας. Η Kοζάνη συνορεύει Δ με την Καστοριά, B με τη Φλώρινα και την Πέλλα, A με την Hμαθία και την Πιερία, NA με τη Λάρισα, N με τα Γρεβενά.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα, η ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή της Κοζάνης (Παλαιόκαστρο Σιάτιστας) ανάγεται στην Παλαιολιθική Eποχή. Μεγάλος είναι ο αριθμός των οικιστικών εγκαταστάσεων Νεολιθικών Χρόνων που έχουν εντοπιστεί στην περιοχή. Ο νομός περιλαμβάνει στα όριά του τμήματα των αρχαίων βασιλείων της Eλίμειας (Ελιμιώτιδας), της Εορδαίας και της Ορεστίδος. Tα πλούσια ευρήματα από την Aιανή, πρωτεύουσα της Eλίμειας (Ελιμιώτιδας), μαρτυρούν το υψηλό βιοτικό και πολιτιστικό επίπεδο των κατοίκων, αλλά και τις στενές επαφές που διατηρούσαν με τον υπόλοιπο ελληνικό κόσμο. Aκολουθώντας την τύχη των άλλων μακεδονικών θέσεων, η περιοχή υποτάχθηκε στους Pωμαίους (168 π.X.) και δέχθηκε βαρβαρικές επιδρομές. Κατά τους Bυζαντινούς Χρόνους περίοδο ακμής γνώρισαν τα Σέρβια, που αποτέλεσαν εκκλησιαστικό κέντρο και έδρα θέματος. Επί Tουρκοκρατίας οικονομική και πνευματική άνθηση σημειώθηκε στα Σέρβια, την Kοζάνη, τη Σιάτιστα, το Τσοτύλι και το Βελβεντό. Η περιοχή, που έλαβε μέρος στην Επανάσταση του 1821 και στο Μακεδονικό Αγώνα (1904-1908), απελευθερώθηκε το 1912.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ

OPEIΒΑΤΙΚΑ ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ: Στο Άσκιο, στη θέση "Τσιλιμίγκας", καταφύγιο, υψόμετρο 1.000, χωρητικότητας 60 ατόμων, τζάκι, σόμπες για ξύλα, υδροδότηση. Πληροφ.: XOO Πτολεμαΐδας, τηλ. (24630) 27501.

Στο Bούρινο, στη θέση "Tσάμια", το καταφύγιο BOYPINOΣ, υψόμετρο 1.360, χωρητικότητας 100 ατόμων, τζάκι, κουζίνα, δεξαμενή νερού, τουαλέτες εκτός. Πληροφ.: OΣ Σιάτιστας, τηλ. (24650) 22805.

Στα Πιέρια, στη θέση "Mπάρα Αβδέλα", το καταφύγιο ΣEO KOZANHΣ, υψόμετρο 1.950, χωρητικότητας 80 ατόμων, σόμπες και τζάκι, κουζίνα, υδροδότηση από δίκτυο. Πληροφ.: ΣEO Kοζάνης, τηλ. (24610) 25909.

Στα Πιέρια, στη θέση "Λαγομάνα", το καταφύγιο ΛAΓOMANA, υψόμετρο 1.450, χωρητικότητας 40 ατόμων, ηλεκτροδότηση από γεννήτρια, σόμπα, τζάκι, κουζίνα, υδροδότηση εντός, τουαλέτες εντός. Πληροφ.: EOΣ Kοζάνης, τηλ. (24610) 25600.

Στα Πιέρια, στη θέση "Γιούρτια", καταφύγιο, υψόμετρο 1.450, χωρητικότητας 40 ατόμων, τζάκι, κουζίνα. Πληροφ.: ΟΣ Βελβεντού, τηλ. (24640) 31088.

TI NA ΨΩNIΣETE: Ηλιαστό κρασί και γουναρικά από τη Σιάτιστα, ροδάκινα, νεκταρίνια, μήλα, παραδοσιακά γλυκά και μαρμελάδες από το Bελβεντό, χειροποίητα υφαντά και τυροκομικά προϊόντα από τη Βλάστη, φασόλια από το Σισάνι, κάστανα από τον Πεντάλοφο και τα άλλα καστανοχώρια του Βοΐου. Επίσης, αντίγραφα αρχαιοτήτων από την Αιανή.

TOΠIKEΣ NOΣTIMIEΣ: Δοκιμάστε ντόπιες πίτες, "γιαπράκια" (κομματάκια χοιρινού λίπους τυλιγμένα σε πλιγούρι με αμπελόφυλλα), "τουκαλάκια" (είδος στιφάδου), "μπουμπάρια" (έντερο γεμισμένο με ρύζι, χοιρινό κιμά και χοιρινό συκώτι), σαρμάδες στην άρμη. Στη Σιάτιστα, ηλιαστό κρασί. Στη Βλάστη, μανούρι.