Άβδηρα

Ξάνθη Η παλαιά πόλη της Ξάνθης
Φωτό:

Xωριό χτισμένο κοντά στην ομώνυμη αρχαία πόλη. Σύμφωνα με τη μυθική παράδοση, τα Άβδηρα ιδρύθηκαν από τον Hρακλή στη μνήμη του συντρόφου του Αβδήρου, τον οποίον κατασπάραξαν εδώ τα ανθρωποφάγα άλογα του θρακιώτη βασιλιά Διομήδη. Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, τα Άβδηρα ιδρύθηκαν από κλαζομένιους αποίκους στα μέσα του 7ου αι. π.Χ. Το 545 π.Χ. η αποικία ενισχύθηκε από κατοίκους της ιωνικής Τέω, που εγκαταστάθηκαν στην ίδια περιοχή. Η πόλη, που γρήγορα προόδευσε, διέθετε τείχη, λιμάνι, νεωσοίκους και ιερά. Στα μέσα του 4ου αι. π.Χ. οι Τήιοι αναγκάστηκαν να μεταφέρουν την πόλη τους νοτιότερα, με αποτέλεσμα να εγκαταλειφθεί σταδιακά ο βόρειος περίβολος. Το νέο πολεοδομικό συγκρότημα, χτισμένο σύμφωνα με το ιπποδάμειο σύστημα, διέθετε ισχυρό περίβολο, ακρόπολη, δύο λιμάνια (από αυτά και από σημαντικούς οδικούς άξονες γινόταν η διακίνηση των εμπορευμάτων), εργαστήρια και θέατρο. Η πόλη άκμασε ώς τους Ρωμαϊκούς Χρόνους. Στους κατοπινούς αιώνες τα τείχη του νότιου περιβόλου καταστράφηκαν, ενώ κατά τους Ύστερους Ρωμαϊκούς Χρόνους δεν υπήρχε το οδικό σύστημα της ιπποδάμειας πόλης. Τα αρχαία Άβδηρα ανέδειξαν σημαντικούς πνευματικούς ανθρώπους - μεταξύ άλλων, το σοφιστή Πρωταγόρα, τους φιλοσόφους Λεύκιππο, Δημόκριτο και Aνάξαρχο, τον ποιητή Nικαίνετο. Κατά τους Βυζαντινούς Χρόνους, από τον 9ο ώς το 14ο αι., στο λόφο όπου βρισκόταν η ακρόπολη των Αβδήρων την Κλασική Εποχή αναπτύχθηκε ένας μικρός οχυρωμένος οικισμός, το Πολύστυλον, επίνειο της Ξάνθειας. Η παράκτια αυτή πόλη εγκαταλείφθηκε λόγω της οθωμανικής εξάπλωσης στη Θράκη και ανοικοδομήθηκε από τον Ιωάννη ΣΤ' Καντακουζηνό. Ο σύγχρονος οικισμός έχει 1.229 κατοίκους. Απέχει 20 χλμ NΑ από την Ξάνθη.

Ο Αρχαιολογικός Χώρος

Ο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ (πληροφ.: τηλ. 51003). Οι ανασκαφικές έρευνες, που άρχισαν το 1950 από το Δημήτρη Λαζαρίδη, έχουν καλύψει μεγάλο τμήμα της περιοχής. Ο επισκέψιμος χώρος, κοντά στο λιμάνι, κατοικήθηκε συνεχώς από τον 4ο αι. π.Χ. ώς το 12ο αι. μ.Χ. Τα σημαντικότερα μνημεία και αρχιτεκτονικά σύνολα είναι η περιοχή της δυτικής πύλης (τείχος του 4ου αι. π.Χ. με πύργους και πύλη, κατοικίες), η οικία Ρωμαϊκών Χρόνων, το εργαστήριο κοροπλαστικής (συγκρότημα τεσσάρων κατοικιών, που χρησιμοποιούνταν και για βιοτεχνικές δραστηριότητες), το συγκρότημα ρωμαϊκών κατοικιών στο λόφο του Αγίου Παντελεήμονα, ο αρχαϊκός χώρος (τείχη δύο επάλληλων φάσεων, νεώσοικοι, ιερό και κατοικίες) και η "Οικία των δελφινιών" (250-200 π.Χ.).Aπό το βυζαντινό Πολύστυλον έχουν ανασκαφεί επισκοπικός τρίκλιτος ναός (9ος-14ος αι.) με νάρθηκα, περιμετρική στοά και οκταγωνικό βαπτιστήριο, μονόχωρος θολοσκέπαστος ναός (12ος-13ος αι.), εκτεταμένο νεκροταφείο με περίβολο και λουτρώνας (βαλανείο).

Τα Κτίρια Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής

ΤΑ ΚΤΙΡΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ (μερικά είναι χτισμένα από μακεδόνες τεχνίτες).

Αρχαιολογικό

(τηλ. 51003). Βρίσκεται κοντά στο ανατολικό άκρο του χωριού. Το πλούσιο εκθεσιακό υλικό, που στοχεύει στην παρουσίαση της διαχρονικής εξέλιξης των Αβδήρων και του ρόλου που διαδραμάτισαν στην ευρύτερη περιοχή, αναπτύσσεται στο ισόγειο και τον όροφο του κτιρίου, σε τρεις κύριες θεματικές ενότητες - Δημόσιος βίος (θρησκεία, κρατική οργάνωση, νομισματοκοπία και πολεμική δραστηριότητα), Ιδιωτικός βίος (επαγγελματικές δραστηριότητες, οικιακές ασχολίες, καλλωπισμός και παιδική ζωή) και Ταφικά έθιμα ("Αίθουσα Δημήτρη Λαζαρίδη", προς τιμήν του πρωτεργάτη της έρευνας των Αβδήρων). Εκτίθενται ευρήματα (7ος αι. π.Χ.-13ος αι. μ.Χ.) που προέρχονται από ανασκαφές στην πόλη και τα νεκροταφεία των αρχαίων Αβδήρων, καθώς και στον οχυρωμένο οικισμό του Πολύστυλου - μεταξύ άλλων, επιγραφές, ειδώλια και αντικείμενα θρησκευτικού χαρακτήρα, νομίσματα, εργαλεία, πήλινα αγγεία, κοσμήματα, χρηστικά αντικείμενα, αναπαραστάσεις ταφών, ταφικά σύνολα, επιτύμβια σήματα.

Λαογραφικό - Ιστορικό

(πληροφ.: Δήμος Αβδήρων, τηλ. 25413-52400). Στεγάζεται στο αναπαλαιωμένο κτίριο του παλαιού διδακτηρίου, το οποίο χτίστηκε γύρω στο 1860 και βρίσκεται δίπλα στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής. Περιλαμβάνει πήλινα και μπρούντζινα οικιακά σκεύη, υφαντά, κεντήματα, εργόχειρα, παραδοσιακές ενδυμασίες, αγροτικά εργαλεία και εργαλεία παραδοσιακών επαγγελμάτων, χαλιά, αντικείμενα καθημερινής χρήσης, παλαιές φωτογραφίες.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ

*KOΛYMΠI: Στην παραλία του χωριού, τη Μάνδρα, το Μυρωδάτο και τα Μάγγανα.

*TOΠIKEΣ EKΔHΛΩΣEIΣ-ΠANHΓYPIA: Ο εορτασμός της Καθαρής Δευτέρας, στο λιμάνι.

Τα "Δημοκρίτεια", πολιτιστικές εκδηλώσεις το καλοκαίρι.

Tα πανηγύρια της Aγίας Παρασκευής στις 26 Iουλίου και του Aγίου Aθανασίου στις 2 Μαΐου, στο ομώνυμο παρεκκλήσι.

Στο Μυρωδάτο, η αναβίωση του "θρακιώτικου γάμου".

Στη Μάνδρα, η γιορτή του Αγίου Πνεύματος, ημέρα μνήμης του διωγμού των κατοίκων από τη Μικρά Ασία.

Στη Νέα Κεσσάνη, η "Γιορτή της Μπάμπως".

*XPHΣIMA THΛEΦΩNA: Aστυνομία 51222.