Σάμος

Πυθαγόρειο Σάμου
Οι εκκλησίες του Αγίου Ιωάννη και του Αγίου Γεωργίου, δίπλα στον πύργο του Σαρακίνη, στον κάμπο του Ηραίου
Η παραλία Ποτάμι, κοντά στο Καρλόβασι
Η πόλη της Σάμου
Η παραλία της Ψιλής Άμμου, στο νοτιοανατολικό τμήμα της Σάμου
Οι Πεταλίδες, κοντά στον Άγιο Κωνσταντίνο
Η Μυκάλη, παραλία στο νοτιοανατολικό τμήμα της Σάμου
Το Κοκκάρι, γραφικό παραθαλάσσιο θέρετρο
Οι αμπελώνες της Σάμου
Προς τους Βουρλιώτες...
Πυθαγόρειο, η παλαιοχριστιανική βασιλική Κάστρου
11 φωτογραφίες
Φωτό:

ΕΚΤΑΣΗ: 500 τ. χλμ ΑΚΤΟΓΡΑΜΜΗ: 150 χλμ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: 33.814

Φημισμένο νησί της αρχαιότητας, με πλατιά πνευματική ακτινοβολία, η Σάμος με τις φυσικές ομορφιές της και την τουριστική υποδομή της αποτελεί ένα σημαντικό σύγχρονο θέρετρο, πόλο έλξης τόσο για τους έλληνες όσο και για τους ξένους παραθεριστές. Ο επιβλητικός ορεινός όγκος του Κερκετέα (Κέρκη), τα βάραθρα, οι χαράδρες και οι σπηλιές, οι δασωμένες πλαγιές, οι ρεματιές με τα πλατάνια και τα τρεχούμενα νερά, οι ελαιώνες και οι αμπελώνες, οι δαντελωτές ακρογιαλιές με τα γαλαζοπράσινα νερά συνθέτουν ένα υπέροχο φυσικό περιβάλλον, ιδανικό για περιπατητές και λάτρεις της φύσης. Την όμορφη εικόνα της Σάμου συμπληρώνουν τα λαμπρά μνημεία της αρχαιότητας, τα παλαιά μοναστήρια και οι αξιόλογες εκκλησίες, τα νεοκλασικά κτίρια, τα παραδοσιακά ορεινά χωριά και οι γραφικοί παραθαλάσσιοι οικισμοί με την τουριστική κίνηση. Ψηλότερη κορυφή του νησιού είναι η Βίγλα, στον Κερκετέα (1.433 μ.).

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Ως πρώτοι κάτοικοι του νησιού αναφέρονται από τους αρχαίους ιστορικούς Κάρες και Λέλεγες. Τα παλαιότερα ίχνη κατοίκησης στη Σάμο ανάγονται στους Νεολιθικούς Χρόνους. Πατρίδα, μεταξύ άλλων, του Πυθαγόρα, κορυφαίου φιλοσόφου και μαθηματικού της αρχαιότητας, ιδρυτή της Πυθαγορείου Σχολής, και του Αρίσταρχου, περίφημου μαθηματικού και αστρονόμου, εισηγητή του ηλιοκεντρικού συστήματος, η αρχαία Σάμος ήταν μέλος της Ιωνικής Δωδεκάπολης, ομοσπονδίας δώδεκα μικρασιατικών ιωνικών πόλεων, με κέντρο λατρείας το Πανιώνιον (ιερό του Ελικωνίου Ποσειδώνος), στο ακρωτήρι της Μυκάλης. Η αρχαία πόλη της Σάμου, στη θέση του σύγχρονου οικισμού του Πυθαγορείου, ιδρύθηκε από ίωνες αποίκους, που ήρθαν στο νησί γύρω στο 1000 π.Χ., γνώρισε δε οικονομική και πνευματική άνθηση τον 7ο και, κυρίως, τον 6ο αι. π.Χ. Η πόλη, σημαντικό καλλιτεχνικό κέντρο του ελληνικού κόσμου (κέντρο γλυπτικής, κεραμικής και χαλκουργίας) και μεγάλη ναυτική δύναμη, ίδρυσε αποικίες στις απέναντι ιωνικές ακτές, στη Θράκη, στην Αίγυπτο, στη Δύση κ.α. Επί τυραννίας Πολυκράτη (β' μισό 6ου αι. π.Χ.) κατασκευάστηκαν τα παλαιότερα τείχη της πόλης, μεγάλη προκυμαία στον κλειστό πολεμικό λιμένα της και το φημισμένο Ευπαλίνειο Όρυγμα. Ιερά οδός συνέδεε την πόλη της Σάμου με το Ηραίο, ιερό της Ήρας, έναν από τους σπουδαιότερους χώρους λατρείας του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Στα σημαντικότερα γεγονότα των Κλασικών Χρόνων ανήκει η πολεμική σύγκρουση των Σαμίων με τους Αθηναίους το 439 π.Χ., που έληξε με την επικράτηση των ισχυρών αθηναϊκών δυνάμεων και την επιβολή σκληρών όρων στους ηττημένους (γκρέμισμα τειχών, παράδοση στόλου και καταβολή πολεμικής αποζημίωσης). Κατά τους Ρωμαϊκούς Χρόνους το Ηραίο αρχικά λεηλατήθηκε, αλλά στη συνέχεια γνώρισε νέα άνθηση. Η Σάμος δοκιμάστηκε από τις αραβικές επιδρομές του 7ου αι. και, μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους (1204), καταλήφθηκε από τους Ενετούς και τους Γενουάτες. Η κατάκτηση του νησιού από τους Τούρκους, το 1475, συνοδεύτηκε από τη φυγή των περισσότερων κατοίκων του, που προτίμησαν να ακολουθήσουν τους Γενουάτες στη Χίο. Η Σάμος διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στην Επανάσταση του 1821, με ηγετική μορφή το Λυκούργο Λογοθέτη (Γεώργιο Παπλωματά), ο οποίος ίδρυσε ένα αυτόνομο πολίτευμα με νομοθετική, εκτελεστική, δικαστική και στρατιωτική εξουσία. Αξιομνημόνευτο γεγονός των επαναστατικών χρόνων υπήρξε ασφαλώς η ναυμαχία της Μυκάλης στις 5/6 Αυγούστου του 1824, που κατέληξε σε ήττα των Τούρκων. Στο νησί, που δεν κατόρθωσε να αποτινάξει τον τουρκικό ζυγό και να ενσωματωθεί στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος μετά το τέλος της Επανάστασης του 1821, επιβλήθηκε από τον Αύγουστο του 1834 η "Ηγεμονία της Σάμου", ημιαυτόνομο καθεστώς, υπό την επικυριαρχία της Τουρκίας και με την εγγύηση των Μεγάλων Δυνάμεων (Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας). Σύμφωνα με το ιδιότυπο αυτό καθεστώς, οι Σαμιώτες κατέβαλλαν ετησίως φόρο υποτέλειας στην Τουρκία, που δεν είχε δικαίωμα ανάμειξης στην εσωτερική διοίκηση της Ηγεμονίας ή διατήρησης στρατευμάτων στο νησί. Ανώτατος άρχοντας ήταν ο ηγεμόνας - διοριζόταν από το σουλτάνο, έπρεπε να είναι χριστιανός ορθόδοξος και να μιλά την ελληνική γλώσσα -, που κυβερνούσε με τη βοήθεια της Βουλής, μιας τοπικής τετραμελούς κυβέρνησης. Στην πλειονότητά τους οι ηγεμόνες της Σάμου ενδιαφέρθηκαν περισσότερο για την είσπραξη των φόρων και λιγότερο για την πρόοδο του νησιού. Παρά ταύτα, η Σάμος άκμασε οικονομικά και πολιτιστικά περί τα τέλη του 19ου αι., όταν αναπτύχθηκαν η καπνοβιομηχανία και η βυρσοδεψία, ενώ πραγματοποιήθηκαν έργα υποδομής και οικοδομήθηκαν επιβλητικά κτίρια. Το 1912 η Σάμος επαναστάτησε και, με επικεφαλής το Θεμιστοκλή Σοφούλη, κήρυξε την ένωση με την υπόλοιπη Ελλάδα (11 Νοεμβρίου 1912). Το νησί ενσωματώθηκε οριστικά στην Ελλάδα στις 2 Μαρτίου του 1913.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ

TI NA ΨΩNIΣETE: Τα φημισμένα κρασιά της Ένωσης Οινοποιητικών Συνεταιρισμών Σάμου, ούζο, μέλι, λάδι, γαλακτοκομικά προϊόντα, κεραμικά.

TOΠIKEΣ NOΣTIMIEΣ: Ρεβιθοκεφτέδες, ντοματοκεφτέδες, λαχανοντολμάδες, κολοκυθοκορφάδες, μπουρέκια με κολοκύθι, κόκορας κρασάτος, "κεσκέκι" (κρέας μαγειρεμένο με σιτάρι και κρεμμύδια), "κατημέρια" (τηγανίτες με μέλι), χαλβάς, μουσταλευριά.

AN EXETE ΣKAΦOΣ: Θα δέσετε στην πρωτεύουσα, το Kαρλόβασι, τον Όρμο Μαραθόκαμπου και το Πυθαγόρειο.