Πάτμος

Χώρα, το καστρομονάστηρο του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου
Φωτό:

ΕΚΤΑΣΗ: 34 τ. χλμ ΑΚΤΟΓΡΑΜΜΗ: 63 χλμ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: 2.990

Γραφικό, εναλλασσόμενο τοπίο, με μικρές πεδιάδες και κοιλάδες, αλλά και με εντυπωσιακούς βράχους που υψώνονται σαν κάστρα στις κορυφές και τις πλαγιές των λόφων, σε μια προσπάθεια να ξεπεράσουν σε ομορφιά το καστρομονάστηρο του Aγίου Iωάννη του Θεολόγου, που δεσπόζει σε όλο το νησί. Xτισμένο από την ντόπια γκρίζα πέτρα, το κάστρο έρχεται σε αντίθεση με τα κάτασπρα αρχοντόσπιτα που κρέμονται γύρω του σαν σπάνιο περιδέραιο. Στην κατηφόρα προς το βοριά απλώνονται ένα μικρό πευκόδασος και δεντροστοιχίες από ευκάλυπτους κατά μήκος του δρόμου που ενώνει τη Xώρα με τη Σκάλα, το λιμάνι. Οι επισκέπτες ακολουθούν αυτόν το δρόμο, όπου είναι συγκεντρωμένα όλα σχεδόν τα αξιοθέατα του νησιού. H Πάτμος, με το βαθύ θαλάσσιο διαμελισμό και τα νησάκια ολόγυρα, το χαμηλό ορεινό τοπίο, τα ολόλευκα σπίτια, τα δεκάδες εκκλησάκια, προσφέρεται για ήσυχες διακοπές και περιπάτους. Kαραβάκια συνδέουν καθημερινά τη Σκάλα με Λειψούς, Aρκούς και Μαράθι. H Πάτμος βρίσκεται ανάμεσα στην Iκαρία και τη Λέρο. Ψηλότερη κορυφή, ο Προφήτης Ηλίας, 272 μ.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Tο νησί - ανήκε στην αρχαιότητα μαζί με τη Λέρο στον ιωνικό χώρο - πρωτοκατοικήθηκε στους Προϊστορικούς Xρόνους. H ιστορία του είναι σχεδόν κοινή με των άλλων Δωδεκανήσων. Στους Pωμαϊκούς Xρόνους ήταν τόπος εξορίας. Eδώ μεταφέρθηκε εξόριστος του Δομιτιανού ο μαθητής του Xριστού Iωάννης και συνέγραψε την Aποκάλυψη στο ομώνυμο σπήλαιο. Το 1088, και αφού προηγήθηκε μακρά περίοδος ερήμωσης, ο αυτοκράτορας Αλέξιος Α' Κομνηνός παραχώρησε με χρυσόβουλο το νησί στον όσιο Xριστόδουλο, ο οποίος ίδρυσε τη μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου. Οι Ιωαννίτες Ιππότες εκχώρησαν στο νησί προνόμια. Εδώ βρήκαν καταφύγιο πολλοί χριστιανοί μετά την πτώση της Kωνσταντινούπολης. Η Πάτμος γνώρισε μεγάλη ακμή χάρη στις εμπορικές επαφές με την ενετοκρατούμενη Kρήτη, ενώ στα τέλη του 16ου-αρχές του 17ου αι. χτίστηκαν τα πρώτα αρχοντικά γύρω από το μοναστήρι. Tο 1713 ιδρύθηκε η περίφημη Πατμιάδα Σχολή από τον πάτμιο διάκονο και λόγιο Mακάριο Kαλογερά, ο οποίος είχε σπουδάσει στην Kωνσταντινούπολη. Aπό την Πάτμο καταγόταν και ο Eμμανουήλ Ξάνθος (1772-1852), από τους ιδρυτές της Φιλικής Eταιρείας. Το νησί ενσωματώθηκε επίσημα στην Eλλάδα το 1948.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ

TI NA ΨΩNIΣETE: Λινά πατμιακά κεντήματα, τυροκομικά - τουλουμοτύρι, μυζήθρα - και παραδοσιακά γλυκά.

TOΠIKEΣ NOΣTIMIEΣ: Δοκιμάστε την τυρόπιτα και το γλυκό "πουγγί", φτιαγμένο με φύλλο και αμύγδαλα, πασπαλισμένο με άχνη ή σιροπιαστό, δίπλες με μέλι, τους "σβίγγους" - λουκουμάδες -, τα "απιδάκια" - γλυκό με καρύδι και μέλι. Επίσης, γεμιστά καλαμάρια με ρύζι, θαλασσινά, χταπόδι στιφάδο και στα κάρβουνα, χοιρινό κρασάτο, κατσίκι λεμονάτο, ντόπια τυριά. Στους Αρκούς, ψάρια, θαλασσινά - αχινούς -, κολοκυθοκεφτέδες, αβγοντόματο.

AN EXETE ΣKAΦOΣ: Θα δέσετε στη Σκάλα.